Ouder worden. Iets wat we willen, maar tegelijkertijd ook weer niet. Een grotere haat-liefde verhouding bestaat er niet in het leven. Eentje die gepaard kan gaan met berusting, maar ook met angst. Angst voor fysieke en cognitieve achteruitgang. Cognitieve stimulatie kan dit laatste een handje tegenwerken. Hoe zo nu en dan een puzzeltje onze kwaliteit van leven verbetert naarmate we ouder worden.
Cognitieve vermogen en ouder worden
Een cognitief vermogen hebben we allemaal. Gelukkig ook maar, anders was het chaos op onze wereldbol. Ons cognitief vermogen is een verzameling van natuurlijke hersenfuncties die we gebruiken voor zowel eenvoudige als complexe taken. Het helpt ons informatie te verwerken, patronen te herkennen, problemen te analyseren en op te lossen. En weet je wat het mooiste is? Onze cognitieve vermogens zijn te trainen en te verbeteren.
Wanneer we ouder worden gaat onze cognitie helaas steeds verder achteruit. Dit gebeurt al als we de 30 passeren. Doordat het een zeer traag proces is merken we er dan nog weinig van. Hoe ouder we worden, hoe minder vaardigheden we gaan gebruiken. Met de afname in activiteit worden onze neurale verbindingen in onze hersenen ook minder gestimuleerd. Hierdoor verslechteren onze vaardigheden in een steeds rapper tempo, en ervaren we achteruitgang in onze cognitieve capaciteiten. Ons concentratievermogen, geheugen en denksnelheid worden wat wankeler. Maar ook planning, organisatie en onze innerlijke rem laten het steeds meer afweten. Een lichtpuntje, we worden natuurlijk wel wijzer, en doen het geweldig goed op oude gewoontes. Daarbij kunnen we beter met emoties omgaan en situaties haarfijn inschatten. Dat is natuurlijk ook heel veel waard.
Wat is cognitieve stimulatie?
Cognitieve stimulatie is eigenlijk een hersentraining die als therapie werd ontwikkeld om mensen met dementie te helpen. De therapieën worden vaak in groepsverband geboden, onder begeleiding van gespecialiseerde begeleiders. Ze bestaan vooral uit activiteiten om het denken en het geheugen te trainen. Puzzels, woordspellen, creatieve en praktische activiteiten zijn dé interventies als het om cognitieve stimulatie gaat. Het terughalen van herinneringen en muziek luisteren bevorderen eveneens het hele zaakje daar bovenin. Uiteraard hoef je geen dementie te hebben of in therapie te gaan om jezelf cognitief te stimuleren. Je kunt ook heel makkelijk jezelf preventief trainen. Door op z’n tijd een sudoku’tje te maken, of herinneringen op te halen met oude vrienden, houd je je hersenen al enorm vitaal.
De voordelen van cognitieve stimulatie
Net zoals ons magnifieke lichaam, moeten onze fraaie hersenen ook regelmatig bewegen. En dat doen ze door middel van cognitieve stimulatie. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat cognitieve stimulatie leidt tot verbetering van het kortetermijngeheugen en concentratie. Ook zouden we weer sneller informatie gaan verwerken, en groeit onze hippocampus weer waardoor we mentaal fitter worden. Daarnaast zijn er nog een paar andere mooie voordelen:
- Cognitieve stimulatie helpt om neurodegeneratieve ziektes, zoals dementie, te voorkomen of uit te stellen. Ook helpt cognitieve stimulatie het ziekteproces te vertragen bij mensen die al dementie hebben.
- Door middel van cognitieve stimulatie verbeteren onze communicatieve en sociale vaardigheden.
- Ook wordt onze stemming er beter op, ons brein is fitter en maakt meer hormonen aan waardoor we ons beter gehumeurd voelen.
- Doordat ons brein fitter wordt, worden we alerter in het dagelijks leven. Ook verbetert ons reactie vermogen waardoor onze autonomie langer wordt behouden.
- Door cognitieve stimulatie is ons brein beter in staat om met stress om te gaan.
- En natuurlijk is puzzelen en kletsen ook gewoon een hartstikke leuke bezigheid.
Zelf aan de slag
Of je nou een jong bloemetje of een rijpe peer bent, het kan nooit kwaad om zelf aan de slag te gaan met cognitieve stimulatie. Een puzzeltje is er snel bij gepakt, maar we hebben nog een paar fijne tips die makkelijk in het dagelijks leven op te pakken zijn.
Beweeg
Beweging is niet alleen goed voor de lijn, maar ook voor je brein. Onderzoek toont namelijk aan dat beweging de aanmaak van hormonen stimuleert. Deze dragen weer bij aan een scherp geheugen en een opperbeste stemming. Ook stimuleert bewegen de bloedcirculatie, zodat je hersenen weer wat lucht krijgen.
Zoek uitdagingen op
Het is verleidelijk om iedere keer voor de bekende weg te kiezen. Hoewel we het prima doen op gewoontes, is het niet slecht om er zo nu en dan een nieuwe ervaring in te gooien. Hierdoor worden we gestimuleerd om nieuwe informatie te verwerken, verbeteren onze analytische vaardigheden en worden we nóg creatiever. Nieuwe mensen, plekken en nieuwe omgevingen zijn dus perfect om je brein fit te houden. Blijf dus vooral op vakantie gaan naar nieuwe en onbekende oorden.
Speel denkspelletjes
Onze telefoon is onderdeel van ons lichaam. In plaats dat ie ons dommer maakt, kunnen we het ding net zo goed inzetten om ons brein fitter te maken. Download wat denkspelletjes, ze zijn niet alleen leuk, maar verbeteren ook ons probleemoplossend vermogen. Uiteraard is een ouderwets puzzeltje op papier ook helemaal prima.
Slaap
Zorg dat je voldoende slaapt. Het is belangrijk dat je brein ook rust krijgt, en kans krijgt om te herstellen. Door soms even helemaal niks te doen, en voldoende te slapen, geef je je bovenkamer de rust die het nodig heeft. Zo kan het de informatie die het overdag heeft binnengekregen beter verwerken, waar het de volgende dag weer van profiteert.
Stress
Een gezonde portie stress heeft ons brein zo nu en dan nodig. Een uitdaging, of een nieuwe situatie, kunnen voor stress zorgen en dat is helemaal prima. Maar voorkom dat je er continu last van hebt. Te veel stress zorgt ervoor dat we vermoeid raken en niet meer helder kunnen nadenken. Om dit te reguleren is sporten, een boek lezen of mediteren dé oplossing.
Haat of liefde, oud worden is goud waard. Het gaat misschien allemaal niet meer zo soepel, maar je krijgt er een hoop voor terug wat de jeugd weer mist. Wijsheid en levenservaring is misschien nog wel het mooiste van ouder worden.